Cách tính dung lượng ổ cứng để camera lưu đủ số ngày

Bitrate: con số quyết định dung lượng

Bitrate là lượng dữ liệu camera tạo ra mỗi giây, thường tính bằng Kbps hoặc Mbps (megabit mỗi giây). Bitrate càng cao, hình càng chi tiết nhưng càng tốn ổ cứng. Bitrate của từng camera nằm trong phần cài đặt video của đầu ghi hoặc camera, với hai kiểu hay gặp:

• CBR (bitrate cố định): camera giữ bitrate gần như không đổi, nên dung lượng dễ dự đoán.
• VBR (bitrate thay đổi): bitrate lên xuống theo cảnh quay, con số cài đặt thường là mức tối đa. Khi ước tính, nên lấy mức tối đa này để có dư.

Đầu ghi thường lưu luồng chính (main stream) chất lượng cao; luồng phụ (sub stream) chủ yếu để xem nhanh trên điện thoại. Khi tính dung lượng, hãy lấy bitrate của luồng chính.

Công thức tính dung lượng mỗi ngày

Với camera ghi liên tục cả ngày, dung lượng một camera dùng mỗi ngày có thể ước tính như sau:

Dung lượng/ngày (GB) ≈ Bitrate (Mbps) × 86.400 ÷ 8 ÷ 1.024

• 86.400 là số giây trong một ngày (24 × 60 × 60).
• ÷ 8 để đổi từ megabit sang megabyte (1 byte = 8 bit).
• ÷ 1.024 để đổi từ megabyte sang gigabyte.

Như vậy, mỗi 1 Mbps ghi liên tục tốn khoảng 10,5 GB mỗi ngày cho một camera; nhân với số camera là ra tổng dung lượng mỗi ngày. Số ngày lưu được ≈ dung lượng ổ dùng được ÷ tổng dung lượng mỗi ngày. Đây là ước tính gần đúng, cần kiểm tra lại trên hệ thống thật.

Vì sao ổ 2 TB chỉ hiện khoảng 1,8 TB? Nhà sản xuất ổ cứng tính 1 TB = 1.000 GB, còn đầu ghi và máy tính thường tính theo hệ 1.024, nên dung lượng hiển thị luôn thấp hơn số ghi trên nhãn. Trong bài này, để dễ tính và có dư, dung lượng dùng được lấy bằng khoảng 90% con số ghi trên nhãn (ổ 2 TB ≈ 1.800 GB, ổ 4 TB ≈ 3.600 GB).

Những yếu tố làm thay đổi dung lượng

Độ phân giải

Camera độ phân giải cao (ví dụ 4 MP, 8 MP so với 2 MP) có nhiều điểm ảnh hơn, nên thường cần bitrate cao hơn để giữ hình rõ. Nâng độ phân giải mà vẫn để bitrate thấp có thể làm hình bị vỡ khi có chuyển động.

Chuẩn nén H.264 và H.265

H.265 (còn gọi là HEVC) là chuẩn nén mới hơn và hiệu quả hơn H.264. Ở cùng độ phân giải và chất lượng tương đương, H.265 thường cần bitrate thấp hơn, tức là tiết kiệm ổ cứng hơn; mức tiết kiệm thực tế tùy cảnh quay và cách hãng cài đặt. Cả camera và đầu ghi đều phải hỗ trợ H.265 thì mới dùng được; nếu đầu ghi cũ không hỗ trợ, phải giữ H.264 hoặc thay đầu ghi.

Số khung hình mỗi giây (fps)

Khi dùng VBR, giảm số khung hình (ví dụ từ 25 xuống 15 fps) có thể giảm dung lượng vì có ít hình cần lưu hơn. Khi dùng CBR, bitrate cài bao nhiêu thì ghi bấy nhiêu, nên giảm fps hầu như không giảm dung lượng. Khu vực cổng, quầy thu ngân nên giữ fps đủ mượt để không bỏ lỡ chi tiết.

Ghi liên tục hay ghi theo chuyển động

Ghi theo chuyển động chỉ lưu khi khung hình có thay đổi, nên có thể tiết kiệm nhiều ổ cứng ở nơi ít người qua lại. Tuy vậy, mức tiết kiệm rất khó đoán: cây lay, mưa, côn trùng bay gần đèn hồng ngoại ban đêm đều có thể kích hoạt ghi, còn độ nhạy quá thấp lại dễ bỏ sót sự việc. Với vị trí quan trọng, nên ghi liên tục cho chắc chắn.

Số kênh camera

Tổng dung lượng tăng tỷ lệ với số camera: 16 camera cùng cài đặt cần ổ lớn gấp khoảng bốn lần so với 4 camera. Nếu sẽ lắp thêm camera, nên tính dư từ đầu hoặc chọn đầu ghi gắn được thêm ổ cứng.

Ví dụ minh họa: cửa hàng 8 camera cần lưu 15 ngày

Các con số dưới đây là giả định để minh họa cách tính, không phải thông số của hãng hay mẫu camera cụ thể.

• 8 camera ghi liên tục cả ngày, cài CBR.
• Phương án A: mỗi camera 2 Mbps (giả định dùng H.265).
• Phương án B: mỗi camera 4 Mbps (giả định dùng H.264, cùng độ phân giải).
• Mục tiêu: lưu được tối thiểu 15 ngày.

Phương án A: mỗi camera dùng 2 × 86.400 ÷ 8 ÷ 1.024 ≈ 21,1 GB/ngày, 8 camera dùng khoảng 168,8 GB/ngày. Lưu 15 ngày cần khoảng 2.531 GB, cộng thêm 20% dự phòng là khoảng 3.038 GB. Ổ 4 TB (dùng được khoảng 3.600 GB) đáp ứng được và lưu khoảng 21 ngày.

Phương án B: bitrate gấp đôi nên dung lượng cũng gấp đôi, khoảng 337,5 GB/ngày. Cùng ổ 4 TB chỉ lưu được khoảng 10 ngày. Muốn đủ 15 ngày và có 20% dự phòng (khoảng 6.075 GB) thì cần ổ 8 TB, hoặc hai ổ 4 TB nếu đầu ghi có hai khe ổ cứng.

Các bước tự ước tính cho hệ thống của bạn

1. Đếm số camera đang có và dự định lắp thêm.
2. Xem bitrate luồng chính của từng camera (VBR thì lấy mức tối đa).
3. Tính dung lượng mỗi ngày cho từng camera rồi cộng lại.
4. Nhân với số ngày cần lưu, cộng thêm khoảng 20–30% dự phòng.
5. So với dung lượng dùng được của ổ (khoảng 90% số trên nhãn) và giới hạn ổ cứng của đầu ghi.
6. Sau vài ngày chạy thực tế, kiểm tra bản ghi cũ nhất để xác nhận.

Cần tính lại dung lượng lưu trữ cho hệ thống camera đang dùng hoặc sắp lắp mới? Minh Minh Hưng Yên có thể kiểm tra cài đặt đầu ghi, tư vấn ổ cứng phù hợp và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ lắp đặt camera

Lưu ý khi chọn và dùng ổ cứng cho camera

• Dùng ổ cứng chuyên dụng cho camera giám sát (surveillance), loại được thiết kế để ghi liên tục nhiều luồng hình cả ngày.
• Xem giới hạn của đầu ghi: số khe ổ cứng và dung lượng tối đa mỗi ổ ghi trong thông số của hãng. Lắp ổ lớn hơn mức hỗ trợ có thể không nhận đủ dung lượng.
• Bật ghi đè vòng: khi ổ đầy, đầu ghi tự ghi đè lên dữ liệu cũ nhất. Nếu tắt, đầu ghi có thể ngừng ghi khi đầy mà bạn không biết.
• Kiểm tra trong đầu ghi: xem bản ghi cũ nhất còn từ ngày nào. Đây là cách chính xác nhất để biết hệ thống thực sự lưu được bao nhiêu ngày.
• Theo dõi tình trạng ổ cứng: khi đầu ghi báo lỗi ổ hoặc không ghi hình, hãy trích xuất trước các đoạn video quan trọng và gọi dịch vụ sửa camera thay vì tự tháo đầu ghi.

Đoạn video quan trọng nên lưu riêng Ghi đè vòng sẽ xóa dần dữ liệu cũ. Khi có sự việc cần giữ lại, hãy trích xuất ngay đoạn video ra USB hoặc máy tính, rồi sao lưu thêm một bản theo nguyên tắc sao lưu 3-2-1.

Nếu còn phân vân giữa camera Wi-Fi ghi thẻ nhớ và hệ thống đầu ghi, hãy đọc bài chọn camera cho gia đình, cửa hàng. Khi lắp đặt camera mới, dung lượng lưu trữ nên được tính ngay từ bước khảo sát.

Câu hỏi thường gặp

Ổ cứng 1 TB lưu camera được bao nhiêu ngày?

Không có con số cố định vì còn phụ thuộc bitrate và số camera. Ví dụ minh họa: 4 camera ghi liên tục, mỗi camera 2 Mbps, dùng khoảng 84,4 GB/ngày; ổ 1 TB (dùng được khoảng 900 GB) lưu được khoảng 10 ngày. Bạn nên tính lại theo bitrate thực tế cài trong đầu ghi.

Vì sao số ngày lưu thực tế ít hơn tính toán?

Thường do camera dùng VBR và bitrate tăng khi cảnh quay phức tạp hoặc ban đêm hình nhiễu, hoặc do ai đó đã nâng độ phân giải, lắp thêm camera. Cách chắc chắn nhất là xem bản ghi cũ nhất trong đầu ghi.

Có dùng ổ cứng máy tính thông thường cho đầu ghi được không?

Nhiều đầu ghi vẫn nhận ổ cứng thông thường, nhưng loại này không được thiết kế để ghi liên tục nhiều luồng hình cả ngày nên có thể không bền bằng. Nên dùng ổ chuyên dụng cho camera giám sát và xem danh sách ổ tương thích của hãng đầu ghi nếu có.

Dịch vụ liên quan

• Lắp đặt camera: Khảo sát, chọn đúng loại camera, đi dây gọn, cài đầu ghi và xem qua điện thoại; bàn giao đủ tài khoản, mật khẩu cho chủ nhà.
• Sửa camera, đầu ghi: Xử lý camera mất hình, mờ, không xem được trên điện thoại; đầu ghi không ghi, lỗi ổ cứng hoặc quên mật khẩu đầu ghi.
• NAS và máy chủ nhỏ: NAS lưu trữ dùng chung, phân quyền thư mục, sao lưu định kỳ; máy chủ nhỏ khi phần mềm thật sự cần.